Fundacja rodzinna

Księgowość fundacji rodzinnej: pełne księgi, CIT i świadczenia

Fundacja rodzinna prowadzi pełne księgi, płaci CIT od świadczeń dla beneficjentów i co roku zatwierdza sprawozdanie finansowe. Tę część prowadzimy od pierwszego wpisu. Fundację ustanawia notariusz, statut przygotowuje prawnik, a my pilnujemy liczb, podatków i terminów.

Anna Laskowska-Jachna i Jolanta Lokwenc-Tracka, współwłaścicielki Rachmistrza

Dla kogo jest księgowość fundacji rodzinnej

Ikona pelnej ksiegowosci

Fundacje wpisane do rejestru

Fundacja działa, ma zarząd i majątek, a fundator chce mieć księgi, podatki i sprawozdanie w jednym miejscu.

Ikona terminow

Fundacje w organizacji

Akt jest podpisany, wniosek czeka w sądzie w Piotrkowie Trybunalskim, a mienie już trzeba ująć w ewidencji.

Ikona obslugi firm

Najem, udziały, papiery wartościowe

Fundacja wynajmuje nieruchomości, ma udziały w spółkach rodzinnych albo rachunek maklerski i wypłaca świadczenia członkom rodziny.

Ikona rozmowy

Fundacje zmieniające biuro

Fundacja ma już księgi w innym biurze i chce przenieść obsługę razem z polityką rachunkowości i rozliczeniem świadczeń za bieżący rok.

Co obejmuje księgowość fundacji rodzinnej w Rachmistrzu

Prowadzimy księgi i rozliczenia podatkowe fundacji, zarząd dostaje gotowe zestawienia do decyzji.

Niebieski znacznik potwierdzenia

Pełne księgi rachunkowe i polityka rachunkowości fundacji

Niebieski znacznik potwierdzenia

Ewidencja mienia wniesionego i pomoc w aktualizacji spisu mienia

Niebieski znacznik potwierdzenia

CIT od świadczeń dla beneficjentów, wpłata do 20. dnia miesiąca

Niebieski znacznik potwierdzenia

Oddzielenie dochodów z działalności dozwolonej od pozostałych

Niebieski znacznik potwierdzenia

Najem, dywidendy, odsetki i sprzedaż papierów wartościowych w księgach

Niebieski znacznik potwierdzenia

Dane z listy beneficjentów potrzebne do rozliczenia wypłat

Niebieski znacznik potwierdzenia

Roczne sprawozdanie finansowe i dokumenty do zatwierdzenia

Niebieski znacznik potwierdzenia

Wyjaśnienia dla urzędu skarbowego dotyczące prowadzonych ksiąg

Jak fundacja rodzinna płaci podatki w 2026 roku

Fundacje rodzinne działają od 22 maja 2023 r., na podstawie ustawy z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. 2023 poz. 326). Fundusz założycielski musi wynosić co najmniej 100 000 zł. Rejestr fundacji rodzinnych prowadzi wyłącznie Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Fundacja jest osobą prawną, więc od początku prowadzi pełne księgi rachunkowe. Mienie wniesione przez fundatora ujmujemy w księgach na podstawie spisu mienia, a każdą późniejszą zmianę uzgadniamy z zarządem, który ten spis aktualizuje.

Zwolnienie z CIT i dwa wyjątki

Co do zasady fundacja rodzinna korzysta ze zwolnienia podmiotowego z CIT. Zwolnienie nie obejmuje jednak dwóch sytuacji, i właśnie one wymagają najwięcej pracy w księgach:

  • Świadczenia dla beneficjentów, także ukryte zyski i mienie wydane przy rozwiązaniu fundacji: 15% CIT (art. 24q ustawy o CIT), płatne do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym świadczenie przekazano lub udostępniono.
  • Działalność gospodarcza spoza katalogu z art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej: dochód z niej jest opodatkowany stawką 25% (art. 24r ustawy o CIT).

Co fundacja może robić bez dodatkowego podatku

Art. 5 ustawy wylicza zamknięty katalog: zbywanie mienia, które nie zostało kupione wyłącznie w celu dalszej sprzedaży, najem i dzierżawa, udział w spółkach i funduszach, obrót papierami wartościowymi, pożyczki dla spółek zależnych i beneficjentów, a przy gospodarstwie rolnym także produkcja rolna i gospodarka leśna. Handel towarami, usługi czy prowadzenie sklepu wykraczają poza ten katalog. Najem krótkoterminowy na doby organy podatkowe w części interpretacji indywidualnych uznają za działalność spoza art. 5, dlatego taki przychód rozliczamy ostrożnie i osobno.

Zmiany przepisów: co obowiązuje, a co jest w projekcie

Jesienią 2025 r. parlament uchwalił nowelizację ustawy o CIT zaostrzającą opodatkowanie fundacji rodzinnych, m.in. sprzedaży mienia wkrótce po jego wniesieniu. Prezydent zawetował ją pod koniec listopada 2025 r., więc w 2026 r. obowiązują dotychczasowe zasady. W sierpniu 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawił się nowy projekt (UD447). Przewiduje m.in. podniesienie stawki od świadczeń z 15% do 19%, warunek utrzymania części mienia przez co najmniej 36 miesięcy i doprecyzowanie opodatkowania najmu krótkoterminowego. Data wejścia w życie i przepisy przejściowe nie są jeszcze przesądzone, a na dzień aktualizacji tej strony to nadal projekt. Gdy ustawa zostanie opublikowana, uwzględnimy nowe zasady w księgach i deklaracjach Twojej fundacji.

Lista beneficjentów, spis mienia i sprawozdanie

Fundacja prowadzi listę beneficjentów z imieniem i nazwiskiem, numerem PESEL albo NIP, adresem i danymi potrzebnymi do spełnienia świadczenia. Z tych danych korzystamy przy każdej wypłacie, bo od nich zależy rozliczenie podatku. Zarząd aktualizuje też spis mienia i odpowiada za jego aktualność. Po zamknięciu roku przygotowujemy sprawozdanie finansowe, które zatwierdza zgromadzenie beneficjentów, a zarząd składa je do rejestru fundacji rodzinnych. Jeśli fundacja przekracza progi z ustawy o rachunkowości, sprawozdanie bada biegły rewident. Więcej o samym sprawozdaniu przeczytasz na stronie sprawozdania finansowe.

Co robimy dla fundacji co miesiąc

  • Księgujemy wyciągi bankowe i maklerskie, faktury za najem i koszty utrzymania majątku.
  • Przy każdej wypłacie dla beneficjenta ustalamy podstawę opodatkowania i kwotę CIT do zapłaty do 20. dnia następnego miesiąca.
  • Sprawdzamy, czy nowe przychody mieszczą się w katalogu z art. 5, i sygnalizujemy zarządowi transakcje z ryzykiem stawki 25%.
  • Uzgadniamy z zarządem zmiany w spisie mienia po zakupie lub sprzedaży aktywów.
  • Raz na kwartał wysyłamy zarządowi zestawienie wyniku, świadczeń i zapłaconego podatku.

Granica między biurem a notariuszem

Fundację ustanawia się w akcie założycielskim albo w testamencie, w formie aktu notarialnego. Statut, zasady przyznawania świadczeń i dobór beneficjentów to praca notariusza i prawnika. My prowadzimy pełną księgowość fundacji, sporządzamy deklaracje, przygotowujemy dokumentację i składamy wyjaśnienia dotyczące ksiąg.

Stan prawny: październik 2026 r.

Zdarzenie w fundacjiCIT po stronie fundacji w 2026 r.Termin zapłaty
Świadczenie dla beneficjenta (pieniądze, mieszkanie do używania, spłata długu)15% (projekt UD447 przewiduje 19%)Do 20. dnia następnego miesiąca
Mienie wydane w związku z rozwiązaniem fundacji15%Do 20. dnia następnego miesiąca
Najem długoterminowy, dywidendy, sprzedaż udziałów w zakresie art. 5ZwolnioneUjęcie w księgach i zeznaniu rocznym
Działalność spoza art. 5, np. handel towarami25%Według art. 24r ustawy o CIT

Ustawa o fundacji rodzinnej (Dz.U. 2023 poz. 326), art. 24q i 24r ustawy o CIT. Projekt UD447 nie jest obowiązującym prawem, stan na 21.10.2026.

Zespół biura rachunkowego Rachmistrz w Krakowie
PRAWDZIWE BIURO, PRAWDZIWY ZESPÓŁ

Za Twoim działem stoi całe biuro

Prowadzi Cię konkretna księgowa z wyspecjalizowanego działu, a w bardziej złożonych sprawach korzysta z wiedzy całego zespołu. Dzięki temu odpowiedzialność zawsze ma swoje nazwisko, a pytania nie krążą między przypadkowymi osobami.

Niebieski znacznik potwierdzenia

Dedykowana księgowa i bezpośredni kontakt

Niebieski znacznik potwierdzenia

Ponad 25 lat doświadczenia całego biura

Jak wygląda współpraca?

1

Bezpłatna konsultacja

Poznajemy Twoje potrzeby i odpowiadamy na pytania.

2

Propozycja współpracy

Przedstawiamy rozwiązanie i wycenę dopasowaną do Ciebie.

3

Podpisanie umowy

Szybko, jasno i bez zbędnych formalności.

4

Przekazanie dokumentów

Pomagamy w przekazaniu i organizacji dokumentów.

5

Bieżąca obsługa i wsparcie

Jesteśmy na miejscu, kiedy nas potrzebujesz.

Ile to kosztuje?

Księgowość fundacji rodzinnej wyceniamy indywidualnie po krótkiej rozmowie. Na cenę wpływa liczba składników mienia, liczba beneficjentów i wypłat w roku, najem, udziały w spółkach i rachunki maklerskie oraz to, czy sprawozdanie podlega badaniu.

Najczęściej zadawane pytania

Nie. Fundację rodzinną ustanawia się w akcie notarialnym albo w testamencie, a statut i zasady świadczeń przygotowuje notariusz lub prawnik. Biuro wchodzi wtedy, gdy trzeba ująć mienie w księgach, przygotować bilans, rozliczać podatki i sprawozdanie. Możemy też dostarczyć notariuszowi i prawnikowi dane z ksiąg Twojej firmy, potrzebne do spisu mienia.

W 2026 r. fundacja płaci 15% CIT od świadczeń dla beneficjentów, do 20. dnia miesiąca po wypłacie. Rządowy projekt UD447 przewiduje podniesienie tej stawki do 19%, ale na dziś to projekt bez przesądzonej daty wejścia w życie. Po stronie beneficjenta skutki w PIT zależą od jego pokrewieństwa z fundatorem.

Tak. Fundacja rodzinna jest osobą prawną i prowadzi księgi rachunkowe według ustawy o rachunkowości, bez względu na wielkość majątku i liczbę operacji. Co roku sporządza sprawozdanie finansowe, które zatwierdza zgromadzenie beneficjentów. KPiR ani ryczałt nie wchodzą w grę, nawet jeśli fundacja ma tylko jedno mieszkanie na wynajem.

Tak, najem i dzierżawa mieszczą się w katalogu działalności dozwolonej z art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej, a dochód z nich korzysta ze zwolnienia. Ostrożnie z najmem na doby: w części interpretacji organy podatkowe uznają go za działalność spoza katalogu, opodatkowaną stawką 25%. Rządowy projekt UD447 ma także doprecyzować zasady opodatkowania najmu krótkoterminowego.

Fundusz założycielski musi wynosić co najmniej 100 000 zł. Można go pokryć pieniędzmi, udziałami w spółkach, nieruchomościami czy papierami wartościowymi. Fundator sporządza spis mienia wnoszonego do fundacji, a potem zarząd ten spis aktualizuje. Od wartości z tego spisu zaczynamy ewidencję mienia w księgach fundacji.

Nowelizację z 2025 r. zawetował prezydent, więc w 2026 r. zasady się nie zmieniły. W sierpniu 2026 r. rząd opublikował w wykazie prac nowy projekt UD447: stawka od świadczeń 19% zamiast 15%, warunek utrzymania części mienia przez 36 miesięcy i doprecyzowanie zasad dla najmu krótkoterminowego. Data wejścia w życie nie jest przesądzona. Śledzimy prace i uwzględnimy nowe zasady w rozliczeniach, gdy przepisy zostaną opublikowane.

To zależy od pokrewieństwa z fundatorem. Fundator oraz jego małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha są co do zasady zwolnieni z PIT od świadczeń (art. 21 ust. 1 pkt 157 ustawy o PIT). Pozostałe osoby z I lub II grupy podatkowej płacą 10% zryczałtowanego podatku od części świadczenia odpowiadającej udziałowi mienia wniesionego przez fundatora, a od reszty 15%. Pozostali beneficjenci płacą 15% (art. 30 ust. 1 pkt 17). To podatek beneficjenta, niezależny od 15% CIT, który od tego samego świadczenia płaci fundacja.

Beneficjentem może być osoba fizyczna albo organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego, a także sam fundator (art. 30 ustawy o fundacji rodzinnej). Każdego beneficjenta wpisuje się na listę beneficjentów z numerem PESEL albo NIP i adresem (art. 31 i 32). Krąg beneficjentów i zasady świadczeń określa statut, który ustala fundator, zwykle z pomocą prawnika, w formie aktu notarialnego (art. 26). Biuro korzysta z listy przy każdej wypłacie, bo od statusu beneficjenta zależy rozliczenie podatku.

Opłata sądowa od zgłoszenia fundacji rodzinnej do rejestru wynosi 500 zł, a od każdego późniejszego wniosku o wpis w rejestrze 250 zł (art. 64a i 64b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Do tego dochodzi wynagrodzenie notariusza za akt założycielski albo testament oraz koszt przygotowania statutu przez prawnika. Prowadzenie ksiąg fundacji wyceniamy indywidualnie po krótkiej rozmowie, zależnie od liczby składników mienia i wypłat.

Do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, czyli przy roku kalendarzowym do 31 marca. Fundacja rodzinna składa wtedy do urzędu skarbowego deklarację o wysokości dochodu (przychodu) osiągniętego w roku, wyłącznie elektronicznie (art. 24s ustawy o CIT). Niezależnie od tego podatek od świadczeń dla beneficjentów wpłaca co miesiąc, do 20. dnia po miesiącu wypłaty. Obie rzeczy przygotowujemy na podstawie ksiąg.